ذريعه 11 / 144 « رسالة فى ترجمة عمر الخيام » ؛ مشار ، مؤلفين 3 / 633 كه اين را نگفته . ترجمهء حال : سرگذشت قاآنى . حبيب اللّه شيرازى ( 1222 - 1272 ق ) . از خود او ، و به خامه‌ى خودش ، در 12 ص . ذريعه 9 / 857 « ديوان قاآنى » و منابعى براى زندگىنامه‌ى او ؛ يغما 14 / 79 و 211 - 212 ؛ وحيد 67 / 545 ؛ فرهنگستان ، الفبايى 1 / 114 . ترجمهء رسالة الندامه فى زاد الاخرة . ناصر خسرو قباديانى - ترجمه از تقى الدين محمد حسينى . زندگىنامه و فلسفه‌ى خود اوست - بخش فلسفه . ترجمهء مجالس النفايس . متن از مير عليشير جغتايى هروى ( 844 - 906 / 1440 - 1500 م ) متن تركى جغتايى آن را در 896 / 90 - 1491 م نگاشته و فهرست گونه‌اىست از نام پيرامون 385 تن از سرايندگان و فاضلان سده‌ى 9 ق ، در 8 « مجلس » . كه به نام و زايش و مرگ آنان بسنده كرده است . و از بيشتر آنان بيش از يك بيت يا يك مصرع ياد نكرده است . ولى با همه‌ى كوچكى آيينه‌ى بزرگىست از ادبيات در آن سده . گلچين معانى ( تاريخ تذكره 2 / 118 - 128 ) ترجمه‌هاى فارسى آن را بررسى كرده است : 1 - لطايف‌نامه . از سلطان محمد فخرى هروى ، در 928 / 1 - 1522 م ، 2 - ترجمه‌ى مجالس النفايس . از حكيم شاه محمد قزوينى ، در 927 - 929 ق ، 3 - بقيهء نقيه . از شيخ‌زاده فايض نيمردانى ، در 961 / 1554 م ، 4 - ترجمهء مجالس النفايس ، از شاه على فرزند عبد العلى ، از آغاز سده‌ى 11 ق ، 5 - ترجمهء مجالس النفايس . از ميرزا عبد الباقى شريف رضوى ، متخلص به « وفا » . ترجمه‌ى رديف 5 . كه از عبد الباقى شريف رضوى ، متخلص به « وفا » است ، از نيمه‌ى سده‌ى 13 ق ، كه پس از ورود به مدراس در 1247 ق ، به دستور نواب غلام غوث خان اعظم حاكم كرناتك به ترجمه‌ى آن پرداخته است . و شايد واپسين ترجمه‌ها از اين متن باشد . مترجم ميرزا عبد الباقى فرزند حاج ميرزا محمد شفيع خان وزير شهر گلپايگان است ، به سال 1204 ق در بغداد زاده شده ، پس از مرگ پدر به اصفهان آمده نزد محمد كاظم واله و فتح على خان صبا مشق سخن كرده ، به هند رفته در حيدرآباد جاى گزيده ، در 1247 به مدراس رفته در كمپانى به درخواست غلام غوث خان نواب كرناتك به كار پرداخته است . و در اينجا به ترجمه‌ى اين متن پرداخته است . آغاز : صد حمد بر آنكه ساخت اين باغ جهان * - ريحان و گلش ز روى و زلف خوبان ( نسخه‌ى مدراس ) . تاريخ تذكره 2 / 125 - 126 ؛ مشترك 11 / 732 « ترجمهء مجالس النفايس » ؛ تذكره‌نويسى 716 ، صفا ؛ مارشال 3 - 4 . تاجيكستان ، دوشنبه 2 / 15 ؛ ريو ، ذيل 71 ش 104 ؛ مدراس ، هند 1 / 483 . ترجمهء مجالس النفايس . متن همان . ترجمه از شاه على فرزند عبد العلى ، از آغاز سده‌ى 11 ق . به اعتبارى سومين و به اعتبارى چهارمين ترجمه است ، و دربرگيرنده‌ى 7 « مجلس » از 8 « مجلس » متن است . در ديباچه‌ى آن مىگويد چون زبان فارسى را ادبا در كتابت و تكلم بر زبان تركى ترجيح مىدهند ، خاصه در زمان سلطان زمان سلطان دين محمد ، از اين‌رو به خواهش دوستان آن را به فارسى برگرداندم . دين